|
Έτος |
Όνομα |
Χώρα |
Θέμα |
|
|
«για την ανακάλυψη των ακτίνων Χ» |
||||
|
«για τις έρευνές τους πάνω στην επιρροή του μαγνητισμού σε φαινόμενα ακτινοβολίας» (Φαινόμενο Ζέεμαν) |
||||
|
«για την ανακάλυψη της αυθόρμητης ραδιενέργειας» |
||||
|
Πιερ και Μαρία Κιουρί |
«για τις έρευνές τους πάνω στα φαινόμενα ακτινοβολίας που ανακάλυψε ο Ανρί Μπεκερέλ» |
|||
|
«για τις έρευνές του πάνω στις πυκνότητες των πιο σημαντικών αερίων και για την ανακάλυψη του αργού σε συσχέτιση με τις παραπάνω μελέτες» |
||||
|
«για τις εργασίες του επί των καθοδικών ακτίνων» |
||||
|
«ως αναγνώριση για τη συμβολή του στις θεωρητικές και πειραματικές εργασίες επί της ηλεκτρικής αγωγιμότητας των αερίων» |
||||
|
«για τις οπτικές συσκευές ακριβείας (που κατασκεύασε) και τις εργασίες στη Φασματοσκοπία που ακολούθησαν με τη βοήθειά τους». Βλ. και Πείραμα Μίκελσον-Μόρλεϊ |
||||
|
«για την μέθοδο της αναπαραγωγής χρωμάτων φωτογραφικά, βασισμένη στο φαινόμενο της συμβολής» |
||||
|
«για τη συμβολή τους στην ανάπτυξη της ασύρματης τηλεγραφίας» |
||||
|
Γιόχαν Ντίντερικ Βαν Ντερ Βάαλς |
«για την εργασία του στην καταστατική εξίσωση για τα αέρια και τα υγρά» (βλ. [[Δύναμη Βαν Ντερ Βάαλς) |
|||
|
«για τις ανακαλύψεις του πάνω στους νόμους που διέπουν τη θερμική ακτινοβολία» (βλ. Νόμος του Βίεν) |
||||
|
«για την εφεύρεση των αυτόματων ρυθμιστών για το φωτισμό σε φάρους και σημαδούρες» |
||||
|
«για τις έρευνες στις ιδιότητες της ύλης σε χαμηλές θερμοκρασίες, οι οποίες οδήγησαν στην παραγωγή του υγρού ήλιου» |
||||
|
«για την ανακάλυψη της σκέδασης των ακτίνων Χ από κρυστάλλους» |
||||
|
«για τη συμβολή τους στην ανάλυση της κρυσταλλικής δομής με ακτίνες Χ» |
||||
|
«για την ανακάλυψη της χαρακτηριστικής ακτινοβολίας Ρέντγκεν των στοιχείων» |
||||
|
«ως αναγνώριση για τη συμβολή του στην εξέλιξη της φυσικής με την ανακάλυψη των κβάντων ενέργειας» |
||||
|
«για τη συμβολή του σε πειράματα ακριβείας, μέσω της ανακάλυψης ανωμαλιών στα κράματα νικελίου - ατσαλιού» |
||||
|
«για τη συμβολή του στη θεωρητική φυσική, και για την εξήγηση του φωτοηλεκτρικού φαινομένου» |
||||
|
«για την έρευνά του επί της δομής των ατόμων και της ακτινοβολίας που προέρχεται από αυτά» |
||||
|
«για την εργασία του πάνω στο στοιχειώδες φορτίο του ηλεκτρικού ρεύματος και στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο» |
||||
|
«για την ανακάλυψη των νόμων που διέπουν την κρούση ενός ηλεκτρονίου με ένα άτομο» |
||||
|
«για την εργασία του επί της ασυνεχούς δομής της ύλης» |
||||
|
«για τη μέθοδο που κάνει ορατές τις τροχιές φορτισμένων σωματιδίων, μέσω υγροποίησης σταγονιδίων» |
||||
|
για την ανακάλυψη του φαινομένου που πήρε το όνομά του, βλ. Φαινόμενο Κόμπτον |
||||
|
«για την εργασία του στο θερμιονικό φαινόμενο και ειδικότερα για την ανακάλυψη του νόμου που πήρε το όνομά του» |
||||
|
«για την ανακάλυψη της κυματικής φύσης των ηλεκτρονίων» |
||||
|
«για την εργασία του στη διάχυση του φωτός και την ανακάλυψη του φαινομένου που φέρει το όνομά του» |
||||
|
«για τη δημιουργία της Κβαντομηχανικής» |
||||
|
«για την ανακάλυψη νέων, παραγωγικών μορφών της ατομικής θεωρίας» |
||||
|
«για την ανακάλυψη του νετρονίου» |
||||
|
«για την ανακάλυψη της κοσμικής ακτινοβολίας» |
||||
|
«για την ανακάλυψη του ποζιτρονίου» |
||||
|
«για την πειραματική ανακάλυψη της σκέδασης ηλεκτρονίων από κρυστάλλους» |
||||
|
«για την απόδειξη ύπαρξης καινούριων ραδιενεργών στοιχείων παραγόμενων με εκπομπή νετρονίου και για τη σχετική ανακάλυψη πυρηνικών αντιδράσεων προκαλούμενων από αργά νετρόνια» |
||||
|
«για την εφεύρεση και την εξέλιξη του κυκλότρου και για τα αποτελέσματα που αποκτήθηκαν μέσω αυτού, κυρίως αυτά που αφορούν τεχνητά ραδιενεργά στοιχεία» |
||||
|
«για τη συμβολή του στην ανάπτυξη της μεθόδου των μοριακών ακτίνων» |
||||
|
«για τη μέδοδο καταγραφής των μαγνητικών ιδιοτήτων του ατομικού πυρήνα» |
||||
|
«για την ανακάλυψη της Απαγορευτικής Αρχής». Βλ. Απαγορευτική Αρχή του Πάουλι |
||||
|
«για την εφεύρεση μιας συσκευής ικανής να παράγει εξαιρετικά υψηλές πιέσεις και για τις ανακαλύψεις που έκανε στο πεδίο της Φυσικής υψηλών πιέσεων» |
||||
|
«για τις έρευνές του στη Φυσική της ατμόσφαιρας, και για την ανακάλυψη του λεγόμενου στρώματος Άπλετον» |
||||
|
«για την εξέλιξη της μεθόδου του θαλάμου Γουίλσον (cloud chamber) και για τις ανακαλύψεις στην Πυρηνική Φυσική και την κοσμική ακτινοβολία» |
||||
|
«για την πρόβλεψη της ύπαρξης των μεσονίων, βασισμένη σε θεωρητική εργασία επί των πυρηνικών δυνάμεων» (δείτε Δυναμικό Γιουκάβα) |
||||
|
«για την ανάπτυξη της φωτογραφικής μεθόδου μελέτης πυρηνικών διεργασιών και για τις ανακαλύψεις σχετικά με μεσόνια που έγιναν με αυτή τη μέθοδο» |
||||
|
«για την πρωτότυπη εργασία τους πάνω στη μετατροπή του ατομικού πηρύνα, με τεχνητώς επιταχυνθέντα ατομικά σωματίδια» |
||||
|
«για την ανάπτυξη νέων μεθόδων στα πυρηνικά μαγνητικά πειράματα ακριβείας, και για τις ανακαλύψεις που έγιναν σχετικά με αυτά» |
||||
|
|
||||
|
«για τη θεμελιώδη έρευνα στην Κβαντική μηχανική, ειδικότερα για τη στατιστική ερμηνεία της κυματοσυνάρτησης» |
||||
|
«για τη συμπτωτική μέθοδο και τις ανακαλύψεις που έγιναν σχετικά με αυτή» |
||||
|
«για τις ανακαλύψεις του σχετικά με τη λεπτή υφή του φάσματος του υδρογόνου» |
||||
|
«για τον ακριβή προσδιορισμό της μαγνητικής ροπής του ηλεκτρονίου» |
||||
|
Γουίλλιαμ Μπράντφορντ Σόκλεϋ, Τζον Μπαρντίν και Γουόλτερ Χάουζερ Μπράταιην |
«για τις έρευνές τους επί των ημιαγωγών και για την ανακάλυψη του τρανζίστορ» |
|||
|
«για τη βαθειά έρευνα των λεγόμενων «νόμων ομοτιμίας» (parity laws), η οποία οδήγησε σε πολύ σημαντικές ανακαλύψεις σχετικά με τα στοιχειώδη σωματίδια» |
||||
|
Πάβελ Αλεξέγιεβιτς Τσερένκοφ (Павел Алексеевич Черенков), Ίλια Φρανκ (Илья Михайлович Франк), Ίγκορ Γιεβγένεβιτς Ταμ (Игорь Евгеньевич Тамм) |
«για την ανακάλυψη και την ερμηνεία του φαινομένου Τσερένκοφ-Βαβίλοφ» |
|||
|
«για την ανακάλυψη του αντιπρωτονίου» |
||||
|
«για την εφεύρεση του θάλαμου φυσαλίδων» |
||||
|
«για τις πρωτότυπες μελέτες της σκέδασης ηλεκτρονίου από ατομικό πυρήνα, και για τις σχετικές ανακαλύψεις σχετικά με τη δομή των νουκλεονίων» |
||||
|
«για τις έρευνες σχετικά με την ακτινοβολία γάμμα και την ανακάλυψη του φαινομένου που πήρε το όνομά του». Δείτε: Φαινόμενο Μοσμπάουερ |
||||
|
Λεβ Νταβίντοβιτς Λαντάου (Лев Давидович Ландау) |
«για τις πρωτότυπες θεωρίες του σχετικά με την συμπυκνωμένη ύλη, και ειδικότερα για το υγρό ήλιο» |
|||
|
«για τη συμβολή του στη θεωρία του ατομικού πυρήνα και των στοιχειωδών σωματιδίων, ειδικότερα μέσω της ανακάλυψης και εφαρμογής θεμελιωδών αρχών συμμετρίας» |
||||
|
«για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τη δομή των πυρηνικών φλοιών» |
||||
|
Τσαρλς Χαρντ Τάουνς, Νικολάι Γενναντίγιεβιτς Μπασόφ (Николай Геннадиевич Басов) και Αλεξάντερ Προκόροφ (Александр Михайлович Прохоров) |
«για τη θεμελιώδη εργασία τους στον τομέα της κβαντικής ηλεκτρονικής, η οποία οδήγησε στην κατασκευή ταλαντωτών και ενισχυτών βασισμένων στην αρχή Μέιζερ-λέιζερ» |
|||
|
Σιν-Ιτίρο Τομονάγκα, Τζούλιαν Σβίνγκερ και Ρίτσαρντ Φίλλιπς Φάινμαν |
«για την θεμελιώδη τους εργασία στον τομέα της κβαντικής ηλεκτροδυναμικής, με βαθειές συνέπειες στη Σωματιδιακή Φυσική» |
|||
|
«για την ανακάλυψη και εξέλιξη οπτικών μεθόδων για τη μελέτη των ερτζιανών συντονισμών των ατόμων» |
||||
|
«για τη συμβολή του επί των πυρηνικών διεργασιών, ειδικότερα για τις ανακαλύψεις σχετικά με την παραγωγή ενέργειας στα άστρα» |
||||
|
«για τη συμβολή του στη Σωματιδιακή Φυσική, ειδικότερα για την ανακάλυψη ενός μεγάλου αριθμού καταστάσεων συντονισμού» |
||||
|
«για τη συμβολή του και τις ανακαλύψεις σχετικά με την κατηγοριοποίηση των στοιχειωδών σωματιδίων και τις αλληλεπιδράσεις τους» |
||||
|
«για τη θεμελιώδη εργασία του και τις ανακαλύψεις του στη Μαγνητοϋδροδυναμική, με ποικίλες εφαρμογές σε διαφορετικά πεδία της Φυσικής Πλάσματος» |
||||
|
«για τη θεμελιώδη εργασία του και τις ανακαλύψεις σχετικά με τον σιδηρομαγνητισμό και τον παραμαγνητισμό, οι οποίες οδήγησαν σε σημαντικές εφαρμογές στη Φυσική στερεάς κατάστασης» |
||||
|
«για την εφεύρεση και εξέλιξη της ολογραφικής μεθόδου» |
||||
|
«για την από κοινού εξέλιξη της θεωρίας της υπεραγωγιμότητας, (Θεωρία BCS)» |
||||
|
«για τις πειραματικές ανακαλύψεις τους σχετικά με το [[Φαινόμενο Σήύρραγας σε ημαγωγούς και υπεραγωγούς» |
||||
|
«για τις θεωρητικές προβλέψεις των ιδιοτήτων ενός υπεραγωγού, ειδικότερα για τα φαινόμενα που είναι γνωστά ως φαινόμενα Τζόζεφσον» |
||||
|
Σερ Μάρτιν Ράιλ και Άντονι Χιούις |
«για την πρωτότυπη εργασία τους στη Ραδιοαστροφυσική: Ο Ράιλ για τις παρατηρήσεις και τις εφευρέσεις του, ο Χιούις για τον σημαντικό ρόλο στην ανακάλυψη των πάλσαρ» |
|||
|
«για την ανακάλυψη της συσχέτισης μεταξύ της ολικής και της σωματιδιακής κίνησης στον ατομικό πυρήνα, και για την εξέλιξη της θεωρίας της δομής των ατομικών πυρήνων βασισμένη στην παραπάνω συσχέτιση» |
||||
|
«για την πρωτότυπη εργασία τους στην ανακάλυψη ενός βαρέος στοιχειώδους σωματίου νέου είδους. Συγκεκριμένα, για την ανακάλυψη του J/Ψ σωματιδίου και για την επιβεβαίωση της ιδέας ότι η βαρυονική ύλη (όπως το πρωτόνιο και το νετρόνιο) είναι φταγμένη από κουάρκ» |
||||
|
Φίλιπ Γουόρεν Άντερσον, Σερ Νέβιλ Φράνσις Μοτ και Τζον Χάσμπρουκ βαν Βλεκ |
«για τις θεμελιώδεις θεωρητικές έρευνες της ηλεκτρονιακής δομής μαγνητικών και διαταραγμένων συστημάτων» |
|||
|
Πιοτρ Λεονίντοβιτς Καπίτσα (Пётр Леонидович Капица) |
«για τις βασικές εφευρέσεις και ανακαλύψεις στον τομέα της Φυσικής χαμηλών θερμοκρασιών» |
|||
|
«για την ανακάλυψη της ακτινοβολίας υποβάθρου στην περιοχή των μικροκυμάτων» |
||||
|
«για τη συμβολή τους στη θεωρία των ενοποιημένων ηλεκτρασθενών αλληλεπιδράσεων των στοιχειωδών σωματιδίων, η οποία συμπεριλάμβανε μεταξύ άλλων και την πρόβλεψη των φορέων της ασθενής αλληλεπίδρασης, τα W και Ζ μποζόνια» |
||||
|
«για την ανακάλυψη των παραβιάσεων θεμελιωδών αρχών συμμετρίας στην καταστροφή των ουδέτερων Κ-μεσονίων» |
||||
|
«για τη συμβολή τους στην εξέλιξη της Φασματοσκοπίας με λέιζερ» |
||||
|
«για τη συμβολή του στην εξέλιξη της υψηλής ανάλυσης ελεκτρονικής φασματοσκοπίας» |
||||
|
«για τη θεωρία των κρίσιμων φαινομένων, σε συχέτιση με τις μετατροπές φάσεων» |
||||
|
«για τις θεωρητικές μελέτες των φυσικών διεργασιών της δομής και της εξέλιξης των άστρων. Δες Όριο Τσαντρασεκάρ» |
||||
|
«για τις θεωρητικές και πειραματικές μελέτες των πυρηνικών διεργασιών στον σχηματισμό των χημικών στοιχείων στο Σύμπαν» |
||||
|
«για τις σημαντικές συμβολές τους, που οδήγησαν στην ανακάλυψη των σωματιδιακών πεδίων W και Ζ, φορέων της ασθενούς αλληλεπίδρασης» |
||||
|
«για την ανακάλυψη του Κβαντικού Φαινόμενου Hall» |
||||
|
«για τη θεμελιώδη εργασία του στην ηλεκτρονική Οπτική, και για τον σχεδισμό του πρώτου ηλεκτρονικού μικροσκόπιου» |
||||
|
«για τον σχεδιασμό του μικροσκοπίου ανινεχτή σήραγγας (scanning tunneling microscope)» |
||||
|
«για τη σημαντική ανακάλυψη της υπεραγωγιμότητας σε κεραμικά υλικά» |
||||
|
«για τη μέθοδο ακτινοβολίας νετρίνου και για την αποσαφήνηση της διπλέτας των λεπτονίων μέσω της ανακάλυψης του νετρίνου του μιονίου» |
||||
|
«για την εφεύρεση της μεθόδου απομονωμένων ταλαντωτικών πεδίων και για τη χρήση της σε ατομικά ρολόγια» |
||||
|
«για την εξέλιξη της τεχνικής της παγίδας ιονισμού» |
||||
|
Τζέρομ Ισαάκ Φρίντμαν, Χένρι Γουέι Κένταλ και Ρίτσαρντ Έντουαρντ Τέιλορ |
«για τις πρωτότυπες έρευνες σχετικά με την βαθειά ανελαστική σκέδαση ηλεκτρονίων σε πρωτόνια και δέσμια νετρόνια, οι οποίες ήταν πολύ σημαντικές για την εξέλιξη του μοντέλου των κουάρκ στη Σωματιδιακή Φυσική» |
|||
|
«για την ανακάλυψη ότι οι μέθοδοι που αναπτύχθηκαν για τη μελέτη φαινομένων σε απλά συστήματα μπορούν να γενικευθούν για πιο πολύπλοκες μορφές της ύλης, ειδικότερα σε υγρούς κρυστάλλους και πολυμερή» |
||||
|
«για την εφεύρεση και την ανάπτυξη των ανιχνευτών σωματιδίων» |
||||
|
«για την ανακάλυψη ενός νέου τύπου πάλσαρ, η οποία άνοιξε νέες προοπτικές για τη μελέτη της βαρύτητας» |
||||
|
|
|
«για την πρωτότυπη συμβολή τους στην ανάπτυξη των τεχνικών σκέδασης νετρονίων για τις μελέτες της συμπυκνωμένης ύλης» |
||
|
«για την ανάπτυξη της φασματοσκοπίας των νετρονίων» |
||||
|
«για την ανάπτυξη της τεχνικής απορρόφησης νετρονίων (neutron diffraction)» |
||||
|
Και οι δύο |
|
«για τις πρωτότυπες πειραματικές συμβολές τους στη Φυσική των λεπτονίων» |
||
|
«για την ανακάλυψη του λεπτονίου ταυ» |
||||
|
«για την ανίχνευση του νετρίνου» |
||||
|
Ντέιβιντ Μόρις Λι, Ντάγκλας Ντιν Όσεροφ και Ρόμπερτ Κόλμαν Ρίτσαρντσον |
«για την ανακάλυψη της υπερρευστότητας στο ήλιο-3» |
|||
|
Στίβεν Τσου, Κλοντ Κοέν-Τανούτζι και Γουίλλιαμ Ντάνιελ Φίλιπς |
«για την ανάπτυξη των μεθόδων ψύξης και παγίδευσης ατόμων με ακτίνες λέιζερ» |
|||
|
Ρόμπερτ Μ. Λάφλιν, Χορστ Λούντβιχ Στόρμερ και Ντανιέλ Τσι Τσούι |
«για την ανακάλυψη μιας νέας μορφής κβαντικού ρευστού με ελαφρώς φορτισμένες διεγέρσεις. Δες κβαντικό φαινόμενο Χολ» |
|||
|
Γκεράρντους Xουφτ (Gerardus 't Hooft) και Μάρτινους Τ.Τ. Βέλτμαν |
«για την αποσαφήνιση της κβαντικής δομής των ηλεκτρασθενών αλληλεπιδράσεων στη Φυσική» |
|||
|
Ζόρες Ιβάνοβιτς Αλφέροφ (Жорес Иванович Алферов) και Χέρμπερτ Κρόμερ |
«για την ανάπτυξη των ετεροδομών των ημιαγωγών που χρησιμοποιούνται σε υψηλές ταχύτητες και στην οπτικοηλεκτρονική» |
|||
|
«για τη συμμετοχή του στην εφεύρεση του ολοκληρωμένου κυκλώματος» |
||||
|
Έρικ Άλιν Κόρνελ, Γούλφγκανγκ Κάτερλε και Καρλ Έντουιν Βίμαν |
«για το επίτευγμα της συμπύκνωσης Bose-Einstein σε αέρια νέφη αλκακικών ατόμων, και για τις πρώιμες θεμελιώδεις μελέτες τους επί των ιδιοτήτων της συμπύκνωσης» |
|||
|
«για την πρωτότυπη συμβολή τους στην Αστροφυσική, ειδικότερα στην ανίχνευση των κοσμικών νετρίνων» |
||||
|
«για την πρωτότυπη συμβολή του στην Αστροφυσική, η οποία οδήγησε στην ανακάλυψη των πηγών των κοσμικών ακτίνων Χ» |
||||
|
Αλεξέι Αλέξεβιτς Αμπρικόσοφ (Алексей Алексеевич Абрикосов), Βίταλι Λαζάρεβιτς Γκίνσμπουργκ (Виталий Лазаревич Гинзбург) και Άντονι Τζέιμς Λέγκετ |
«για την πρωτότυπη συμβολή τους στη θεωρία των ημιαγωγών και των υπερρευστών» |
|||
|
«για την ανακάλυψη της ασυμπτωτικής ελευθερίας στην θεωρία των ισχυρών αλληλεπιδράσεων» |
||||
|
«για τη συμβολή τους στην ανάπτυξη της φασματοσκοπίας ακριβείας βασισμένης σε λέιζερ, συμπεριλαμβανομένης της τεχνικής συνδυασμού οπτικών συχνοτήτων (optical frequency comb technique)» |
||||
|
«για την ανακάλυψη της μορφής του μελανού σώματος και της ανισοτροπίας στην κοσμική ακτινοβολία μικροκυμάτων υποβάθρου» |
||||
|
«για την ανακάλυψη του φαινομένου της γιγάντιας μαγνητοαντίστασης (GRΜ)» |
||||
|
2008
|
"για την ανακάλυψη του μηχανισμού της αυτογενούς σπασμένης συμμετρίας στην υποατομική φυσική" |
|||
|
"για την ανακάλυψη της προέλευσης της σπασμένης συμμετρίας, η οποία προβλέπει την ύπαρξη στη φύση τουλάχιστον τριών οικογενειών από κουάρκς" |
||||
2009 |
|
«για τα επιτεύγματα σχετικά με τη μετάδοση του φωτός σε ίνες για την οπτική επικοινωνία» |
||
| Καναδάς Η.Π.Α |
«για την εφεύρεση ενός κυκλώματος ημιαγωγών απεικόνισης - τον αισθητήρα CCD» | |||
| 2010 | Αντρέ Γκέιμ | Ρωσία Ολλανδία |
«για τα επαναστατικά τους πειράματα που αφορούν το δισδιάστατο υλικό γραφένιο» | |
| Κονσταντίν Νοβοσέλοφ | Ρωσία Ηνωμένο Βασίλειο |
|||
| 2011 | Σαμ Περλμάτερ | ΗΠΑ | «για την ανακάλυψη της επιταχυνόμενης διαστολής του σύμπαντος μέσα από παρατηρήσεις των μακρινών υπερκαινοφανών» | |
| Μπράιαν Σμιντ | Αυστραλία , ΗΠΑ | |||
| Άνταμ Ρις | ΗΠΑ | |||
| 2012 | Σερζ Αρός | Γαλλία | «για τις επαναστατικές πειραματικές μεθόδους που επιτρέπουν τη μέτρηση και το χειρισμό μεμονωμένων κβαντικών συστημάτων» | |
| Ντέιβιντ Ουάινλαντ | ΗΠΑ | |||